Τρίτη, 10 Απριλίου 2012

ΣΟΚΑΚΙΑ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΠΥΘΙΟΥ
(ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΠΑΝΩ ΣΤΙΣ ΦΩΤΟ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ)














Παρασκευή, 26 Αυγούστου 2011

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΡΟΚΕΣ:
ΣΟΥΛΤΑΝΑ ΣΑΛΕΠΤΣΗ, ΜΕΛΑΧΡΩ ΜΠΑΛΑΟΥΡΑ, ΧΑΔΟΥΛΩ ΜΠΑΛΑΟΥΡΑ
ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΟΠΟΡΤΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΜΠΑΛΑΟΥΡΑ
(ΦΩΤΟ ΤΟΥ 1960)


Τρίτη, 8 Φεβρουαρίου 2011

ΠΕΤΡΙΝΑ ΤΟΞΩΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΣΤΟ ΠΥΘΙΟ
(ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΠΑΝΩ ΣΤΙΣ ΦΩΤΟ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ)

Τρία πέτρινα τοξωτά γεφύρια υπήρχαν στα ρέματα Ανατολικά και Νότια του χωριού.
Η ύπαρξη των γεφυριών αυτών μαρτυρά ότι παλαιότερα υπήρχε πληθώρα νερών στα συγκεκριμένα ρέματα στα οποία άλλωστε υπήρχαν και πολλοί νερόμυλοι.

ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΣΤΟ ΧΑΛΚΕΙΡΕΙΟ

ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΣΤΑ ΠΑΛΙΑΜΠΕΛΑ
ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΑΝΑΡΓΥΡΟΥΣ









Τετάρτη, 12 Ιανουαρίου 2011

ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΥΘΙΟΥ

Πέμπτη, 25 Νοεμβρίου 2010


Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΠΥΘΙΟΥ ΤΟ 1960
(
ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ )

Τετάρτη, 20 Οκτωβρίου 2010



ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΤΗ ΘΕΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ

Ο ΑΠΟΛΛΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΝΥΜΦΕΣ ΤΗΣ ΘΕΤΙΔΑΣ

Οι Έλληνες έτρεφαν μεγάλη αγάπη στον θεό Απόλλωνα και προς τιμή του διοργάνωναν πολλές γιορτές, όπως :

  • Τα Θαργήλια πριν την συγκομιδή
Γιορτή προς τιμή των δίδυμων θεών, της Άρτεμης και του Aπόλλωνα που γινόταν την έκτη και την έβδομη ημέρα του μήνα Θαργηλιώνα (Μάιος - Ιούνιος) στην Αθήνα. Σύμφωνα με τους Δήλιους η Άρτεμη είχε γεννηθεί στις 6 και ο Απόλλωνας στις 7 του Θαργηλιώνα. Γι' αυτό η πρώτη ημέρα της γιορτής ήταν αφιερωμένη στην Άρτεμη και η δεύτερη στον Απόλλωνα.
  • Τα Πυανόψια
Γιορτή που γινόταν στην Aθήνα προς τιμή του Aπόλλωνα. H γιορτή είχε ευχαριστήριο χαρακτήρα και γινόταν προσφορά απαρχών (των πρώτων καρπών), μετά τη συγκομιδή. Γιορτάζονταν στις 7 του Πυανεψιώνα την ημέρα που ο Θησέας γύρισε από την Κρήτη, έχοντας σκοτώσει το Mινώταυρο.
  • Τα Υακίνθια
Τα Υακίνθια ήταν μία αρχαία ελληνική θρησκευτική τοπική εορτή, από τις σημαντικότερες, που γινόταν στις Αμύκλες, κοντά στη Σπάρτη, κάθε χρόνο τον μήνα Υακίνθιο, αντίστοιχο του Ιουνίου ή των αρχών του αττικού Εκατομβαιώνα
  • Τα Κάρνεια προς τιμή του Καρνείου Απόλλωνα

Τα Κάρνεια ήταν προδωρική γιορτή αφιερωμένη στον τοπικό θεό Κάρνειο ή Κάρνο Οικέτα. Είχε ονομαστεί Οικέτας επειδή το κέντρο της λατρείας του ήταν το σπίτι του μάντη Κριού και δε λατρευόταν σε κάποιο ναό. Όταν οι Δωριείς κυρίευσαν τη Σπάρτη με τη βοήθεια του Κάρνειου και του Κριού, ταύτισαν τον Κάρνειο με τον Απόλλωνα.

Η γιορτή στη Σπάρτη γινόταν προς τιμή του Κάρνειου Aπόλλωνα με την πανσέληνο του Κάρνειου μήνα (τέλος Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου) κάθε τέσσερα χρόνια και διαρκούσε εννιά ημέρες.

  • Τα Δελφίνια, κάθε Απρίλιο σε ανάμνηση της μεταμόρφωσης του Θεού σε δελφίνι που οδήγησε τους Κρητες στην περιοχή και την ίδρυση του ιερού

  • Τα Σεπτηρια ή Στεπτηρια σε ανάμνηση της αναχώρησης του Θεού για κάθαρση μετά το φόνο του δράκοντα
<< τ μν ον Σεπτήριον οικε μίμημα τς πρς τν Πύθωνα το θεο μάχης εναι κα τς μετ τν μάχην π τ Τέμπη φυγς κα κδιώξεως. ο μν γρ φυγεν π τ φόν φασ χρζοντα καθαρσίων, ο δ τ Πύθωνι τετρωμέν κα φεύγοντι κατ τν δόν, ν νν ερν καλομεν, πακολουθεν κα μικρν πολειφθναι τς τελευτς· κατέλαβε γρ ατν κ το τραύματος ρτι τεθνηκότα κα κεκηδευμένον π το παιδός, νομα ν Αξ, ς λέγουσι. τ μν ον Σεπτήριον τούτων τοιούτων τινν πομίμησίς στιν τέρων.>> Πλούταρχος, Αίτια Ελληνικά, 12
  • Τα Θεοφάνια, γιορτή για την επιστροφή του Θεού από την κάθαρση।

  • Τα Εκατόμβαια, η θυσία εκατό βοδιών στην Αθήνα (ο πρώτος μήνας του χρόνου Εκατόμβαιος, ονομάζονταν από αυτό το γεγονός). Εορτάζονταν τα γενέθλια του την εβδόμη μέρα του μηνός।

  • Επίσης και η πρώτη μέρα κάθε μήνα, ήταν ιερή γι' αυτόν।

  • Τα Πύθια, μία από τις τέσσερις πανελλήνιες γιορτές που γινόντουσαν κάθε πέντε χρόνια στο Κρισσαίο πεδίο κοντά στους Δελφούς. Αρχικά ήταν αγώνες μουσικής και τραγουδιών, αργότερα όμως προστέθηκαν και γυμνικά αγωνίσματα. Τα Πύθια που τελούνταν στους Δελφούς ονομάζονταν «τα εν Δελφοίς» για να τα διακρίνουμε από τα άλλα Πύθια που εορτάζονταν σε άλλα μερη της Ελλάδας Τα Πύθια έπαψαν να εορτάζονται το 394 μ Χ με διάταγμα του βυζαντινού αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α΄.

Ο τελευταίος χρησμός της Πυθίας Νικάνδρας ήταν:

Έστ ήμαρ ότε
Φοίβος

πάλιν ελεύσεται

και ες αει έσεται!

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Θα έρθει μέρα που ο Απόλλων

Θα έρθει πάλι

Και θα μείνει για πάντα.

Οι εορτές του, σαν θεός του φωτός γίνονταν όλες την άνοιξη και το καλοκαίρι.

Τα ιερά και οι ναοί του θεού είναι πάρα πολλοί στον Ελλαδικό χώρο, ένας απ΄αυτούς και στο χωριό μας, όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα.

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΠΥΘΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ ΠΑΤΡΩΟΥ

ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΠΥΘΙΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

Ο Απόλλωνας είχε σαν σύμβολα τον τρίποδα, τη λύρα, τον ομφαλό των Δελφών και την φαρέτρα με το τόξο Αγαπημένα του φυτά τη δάφνη και τη φοινικιά και ζώα τους κύκνους, τα δελφίνια και τους κόρακες

Ο ΝΑΟΣ - ΜΑΝΤΕΙΟ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΣΤΟΥΣ ΔΕΛΦΟΥΣ

Ήταν ο ωραίος, ο ανέμελος και ο καλλιεργημένος θεός αλλά προπάντων ήταν ο θεός του Φωτός και του Έρωτα που ήξερε να διαβάζει το μέλλον των ανθρώπων

Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου 2010

ΒΡΥΣΕΣ ΣΤΟ ΠΥΘΙΟ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΙΡΟΥ

Πριν γίνει το δίκτυο ύδρευσης οικιακό για τους κατοίκους του Πυθίου οι ανάγκες τους για ύδρευση εξυπηρετούνταν από Κεντρικές Κοινόχρηστες Βρύσες που είχαν γίνει σε διάφορα σημεία (συνήθως σταυροδρόμια) του χωριού.
Ψάχνοντας σε κάποια παλιά αρχεία ήρθαν στα χέρια μου φωτογραφίες από παλιές βρύσες του χωριού.
Μερικές απ`αυτές δεν μπορώ να τις θυμηθώ γιαυτό αν κάποιος παλαιότερος τις αναγνωρίσει ας με ενημερώσει .
(ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ ΜΕ ΚΛΙΚ ΠΑΝΩ ΣΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ)

Η ΒΡΥΣΗ ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΚΑΝΑΚΗ- ΜΠΑΤΣΙΛΑ - ΧΑΤΖΗ

Η ΒΡΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ

Η ΒΡΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΔΗ

Η ΒΡΥΣΗ ΣΤΟ ΑΛΩΝΑΚΙ
ΒΡΥΣΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΩ

Η ΒΡΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΣΕΛΝΙΚΑΣ ;

Η ΒΡΥΣΗ ΣΤΑ ΑΛΩΝΙΑ (ΔΗΜΟΥ )

Η ΒΡΥΣΗ ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΠΑΛΑΓΚΑ – ΣΑΛΕΠΤΣΗ (ΤΣΙΛΙΓΙΩΡΗ)

Η ΤΡΑΝΗ ΒΡΥΣΗ

Η ΥΠΕΡΧΕΙΛΙΣΗ ΤΟΥ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΔΗ

Τρίτη, 26 Ιανουαρίου 2010

ΠΥΘΙΟ - ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΡΟΣ 3ο

ΔΙΟΙΚΗΣΗ - ΚΑΤΟΙΚΟΙ – ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Μέχρι το 1999 το Πύθιο αποτελούσε αυτόνομη Κοινότητα.
Με την έναρξη ισχύος του Νόμου 2539/97 <<ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ>> για τη συνένωση των μικρών κοινοτήτων , το Πύθιο βρέθηκε να αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Ολύμπου, ο οποίος περιλαμβάνει πολλές πρώην κοινότητες και οικισμούς της περιοχής και έχει για έδρα του το δημοτικό διαμέρισμα Καλλιθέας.
Ο πληθυσμός του χωριού ακολουθεί τα τελευταία χρόνια φθίνουσα πορεία καθώς οι νέοι μεταναστεύουν σε μεγαλύτερες πόλεις ,ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – ΛΑΡΙΣΑ- ΑΘΗΝΑ- ΚΑΤΕΡΙΝΗ –ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΚΛΠ., για να βρουν δουλειά και στο χωριό μένουν οι γέροι και ελάχιστοι νεαροί.
Παλαιότερα πολλοί νέοι του χωριού έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό, ΑΜΕΡΙΚΗ -ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ-ΚΑΝΑΔΑ–ΓΕΡΜΑΝΙΑ।
Οι κάτοικοι , άνθρωποι φιλόξενοι και προοδευτικοί έχουν κάνει αναδασμό των κτημάτων τους από το 1963-64 και ασχολούνται με τη Γεωργία και την Κτηνοτροφία .
Η έκταση του χωριού μαζί με τους βοσκότοπους ανέρχεται περίπου στα 75.000 στρέμματα.
Ο κάμπος του χωριού ( 18.000 στρέμματα περίπου ) είναι σε μεγάλο ποσοστό αρδεύσιμος από ιδιωτικές γεωτρήσεις αλλά και ορισμένα μικρά δημόσια φράγματα.
Καλλιεργούνται καλαμπόκια, τριφύλλια ,πατάτες , σιτηρά και παράγονται εξαιρετικής ποιότητας τυροκομικά προϊόντα.
Τελευταία, με την παρατεταμένη ανομβρία και την εντατική άρδευση, άρχισε να παρατηρείται το φαινόμενο της λειψυδρίας σε τόσο έντονο βαθμό , ώστε το καλοκαίρι να υπάρχει πρόβλημα υδροδότησης του ίδιου του οικισμού.

Τετάρτη, 29 Απριλίου 2009

ΠΥΘΙΟ - ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΡΟΣ 2ο

ΑΡΧΑΙΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΠΥΘΙΟ – ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

Ο ΛΟΦΟΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΓΥΡΩ ΑΠ` ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΗΤΑΝ ΧΤΙΣΜΕΝΟ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΠΥΘΙΟ ΜΕ ΤΟΝ ΝΑΟ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ.
ΠΑΛΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΟ 1960

( ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ )

Νοτιότερα του σημερινού χωριού, στη θέση Άγιοι Απόστολοι, υπάρχουν φανερά σημάδια αρχαίων κτισμάτων, τα οποία βέβαια κείτονται σε ερείπια περιμένοντας τους αρχαιολόγους να φανερώσουν την ένδοξη αρχαία ιστορία τους.

Σύμφωνα λοιπόν με τους αρχαιολόγους , στην περιοχή γύρω από τον συγκεκριμένο λόφο εκτείνονταν στα αρχαία χρόνια η πόλη Πύθιο.

Στην κορυφή του λόφου υπήρχε λαμπρός και ξακουστός ναός αφιερωμένος στο Θεό Απόλλωνα ο οποίος έφερε το προσωνύμιο- επίθετο Πύθιος.

Το προσωνύμιο αυτό απέκτησε ο Θεός Απόλλων όταν κατάφερε να σκοτώσει ένα μεγάλο δράκο ,τον Πύθωνα, ο οποίος ζούσε στην περιοχή των Δελφών και κατατρομοκρατούσε τους πολίτες.

Αμέσως μετά τή γέννησή του ο Απόλλων πήγε στούς Δελφούς όπου εκεί σε μία σπηλιά ζούσε ο Δράκος Πύθων με την δράκαινα Δελφύνη, ο οποίος με εντολή της Ήρας είχε καταδιώξει την Λητώ για να μην γεννηθεί θεός.

( Η Λητώ είναι η μητέρα του Απόλλωνα και της Άρτεμης και κόρη του Τιτάνα Κοίου)

Εκεί ο Θεός του φωτός σκότωσε με τα βέλη του τον Πύθωνα και την Δελφύνη και ονομάστηκε Πύθιος Απόλλων.

Λόγω λοιπόν του προσωνυμίου και προς τιμήν του θεού η πόλη ονομάστηκε ΠΥΘΙΟ.

Στην περιοχή βρέθηκαν αναθηματικές πλάκες καθώς και βάση αγάλματος από μάρμαρο με την επιγραφή:

ΑΠΟΛΛΩΝΙ ΠΥΘΙΩΙ

ΑΡΡΥΒΑΣ ΝΙΚΟΜΑΧΟΥ ΚΑΙ ΤΙΜΩ ΑΡΧΕΟΥ

Ο Απόλλωνας λατρεύονταν στο Πύθιο και με τα προσωνύμια:

Απόλλων Δώρειος πιθανόν από ονομασία των πρώτων Δωριέων που εγκαταστάθηκαν εδώ καθώς και

Απόλλων Λύκειος αφού ήταν θεός του Ήλιου και του φωτός.

Και με αυτά τα ονόματα έχουν βρεθεί αντίστοιχες επιγραφές.

Γύρω από το λόφο με το ναό του Απόλλωνα υπήρχε τείχος από ογκόλιθους το οποίο ήταν ακριβώς απέναντι από το στενό πέρασμα της Πέτρας και έτσι επιτηρούσε τη διέλευση στη Μακεδονία και Θεσσαλία.

Μάρμαρα ,κολώνες και επιγραφές του αρχαίου ναού καθώς και ογκόλιθους του αρχαίου τείχους μπορεί κανείς να δει εντοιχισμένα σε χριστιανικούς ναούς ,μοναστήρια και οικίες του σημερινού Πυθίου και των γύρω χωριών.

Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2009

ΤΟΠΟΛΙΑΝΗ ΠΥΘΙΟΥ - ΑΡΧΑΙΟΣ ΒΩΜΟΣ
Ο ΒΩΜΟΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΛΙΑΝΗ
(κλικ για μεγέθυνση)

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΑΥΛΙΟ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΠΛΕΥΡΑ ΥΠΗΡΧΕ Ο ΑΡΧΑΙΟΣ ΒΩΜΟΣ .
ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΚΑΙ ΝΟΤΙΟ ΤΟΙΧΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΚΙΟΝΟΚΡΑΝΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΝΑΟΥ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΧΤΙΣΤΙΚΕ Ο ΝΕΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΣ

(ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΝΘΥΣΗ)

Στην τοποθεσία Τοπόλιανη, στην οποία σύμφωνα με διάφορους αρχαιολόγους - ερευνητές ήταν το μαντείο της Θεσσαλικής Δωδώνης, υπήρχε μέχρι το 1965 ο εικονιζόμενος παραπάνω αρχαίος Βωμός.
Λέγεται ότι εδώ θυσίασε ο Μέγας Αλέξανδρος, Εκατόμβη στους Θεούς του Ολύμπου, όταν κατέβηκε στην περιοχή της Τριπολίτιδαςκαι Μαλλοίας για να πάρει πολεμιστές και ιππείς για την εκστρατεία στην Ασία.
Ο Βωμός αυτός καταστράφηκε από κάποια μικρά παιδιά τα οποία έπαιζαν στην περιοχή βόσκοντας τα κοπάδια τους και τα οποία φυσικά δεν γνώριζαν την αξία και την ιστορία του εν λόγω κτίσματος.
Φυσικά κανένα ενδιαφέρον δεν υπήρξε από το κράτος και την εκκλησία στον χώρο της οποίας ήταν χτισμένο το αρχαίο μνημείο.
Στον προαύλιο χώρο της Ζωοδόχου Πηγής γινόταν τα παλαιότερα χρόνια ( και μέχρι το 1975 ), μεγάλο πανηγύρι όπου μαζεύονταν κόσμος απ` όλα τα γύρω χωριά, Πύθιο- Δολίχη - Κοκκινόγη - Λόφο, καθώς η Τοπόλιανη βρίσκεται στο μέσο της περιοχής των χωριών αυτών.
Το πανηγύρι αυτό γινόταν την πρώτη Παρασκευή μετά το Πάσχα και ήταν ονομαστό σε όλη την περιοχή της Ελασσόνας
Εκεί γινόταν και αγώνες πάλης, άλματος (αμπήδημα λεγόταν στην τοπκή διάλεκτο),δρόμου και στο τέλος μεγάλος χορός με τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων.
Οι προσκυνητές έψηναν αρνιά ,κατσίκια, πρόβατα κατά παρέες και έπιναν κρασί το οποίο για να διατηρείται δροσερό τοποθετούσαν στα κρύα νερά της πηγής του Βερού που ανάβλυζε παραδίπλα.
Τα εντόσθια των ζώων που έσφαζαν για να ψήσουν τα πρόσφεραν στην εκκλησία και οι επίτροποι και οι κοινοτικοί σύμβουλοι του Πυθίου, τα έβαζαν σε μεγάλα καζάνια ,τα έβραζαν μέσα στο Βωμό και μοίραζαν το φαγητό στους επισκέπτες.
Πιθανόν αυτό να ήταν υπολείμματα εθίμων από τις Θυσίες της Ελληνικής Θρησκείας του Δωδεκάθεου που έμειναν στους αιώνες και μεταφέρονταν στους Πυθιώτες με την παράδοση.
Κατά την περίοδο του εμφυλίου χρησιμοποιήθηκε όπως και η διπλανή εκκλησία ως κατάλυμα από εκτοπισμένες οικογένειες Πυθιωτών, γιαυτό και στη φωτογραφία φαίνεται να έχει μια πρόχειρη σκεπή από κλαδιά και χόρτα.
Η παραπάνω αναφορές είναι από διηγήσεις μεγαλυτέρων κατοίκων του χωριού μου.

Με την ευκαιρία της σημερινής ανάρτησης θα ήθελα να καταθέσω μια σκέψη για την αναστύλωση του Αρχαίου Βωμού

Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου 2008

ΠΥΘΙΟ , ΣΕΛΛΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ - ΜΕΡΟΣ 1ο

Ξεκινώντας μια ιστορική περιήγηση -ξενάγηση στο γεωγραφικό χώρο του χωριού μου και της ευρύτερης περιοχής ,θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω τις όποιες πληροφορίες και αναφορές υπάρχουν, σχετικά με την ιστορία του Πυθίου.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΠΥΘΙΟΥ ΤΟ 1960 .
(Κάντε κλικ για μεγέθυνση)

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΣΕΛΛΟΣ – ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

Το σημερινό Πύθιο βρίσκετε στις δυτικές πλαγιές του Ολύμπου με μέσο υψόμετρο τα 680 μέτρα και συντεταγμένες Lat:40.06 -Lon:22.22
Πήρε το όνομά του το 1928 με προεδρικό διάταγμα το οποίο αλλάζει την παλαιότερη ονομασία του χωριού από Σέλλος σε Πύθιο.
Η ονομασία Σέλλος αναφέρετε για το συγκεκριμένο χωριό σε όλους τους χάρτες και στα έγγραφα που υπάρχουν από την τουρκοκρατία μέχρι και μετά την απελευθέρωση ,η οποία για το χωριό ήρθε την 8η Οκτωβρίου 1912, όταν ο Ελληνικός Στρατός έδιωξε τους Τούρκους και στρατοπέδευσε στην πλατεία .
Η προέλευση της ονομασίας Σέλλος δεν προκύπτει προς το παρόν από κάποια αρχαία επιγραφή ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο.
Έτσι λοιπόν υπάρχουν διάφορες εκδοχές και εικασίες σχετικά με το όνομα:

1. Υπάρχουν αυτοί που υποστηρίζουν ότι η ονομασία προέρχεται από τους Σελλούς οι οποίοι ήταν ιερείς του Δία του Δωδωναίου Πελασγικού.
Θεωρώντας λοιπόν ότι στην περιοχή Τοπόλιανη, (όπου μέχρι το 1965 σωζόταν αρχαίος Βωμός) ήταν το μαντείο της Θεσσαλικής Δωδώνης , πιστεύουν ότι το χωριό πήρε το όνομά του από τους ιερείς του Δία που το κατοικούσαν.
Ως αποδεικτικό στοιχείο καταθέτουν, από την εποχή του Τρωικού Πολέμου, την ΣΠΟΝΔΗ με ΕΥΧΕΣ του Αχιλλέα στο Δία η οποία αναφέρεται από τον Όμηρο στην Ιλιάδα Π΄ Ραψωδία στίχοι 233 – 235:
<< ΖΕΥ ΑΝΑ ΔΩΔΩΝΑΙΕ ΠΕΛΑΣΓΙΚΕ ΤΗΛΟΘΙ ΝΑΙΩΝ ΔΩΔΩΝΗΣ ΜΕΔΕΩΝ ΔΥΣΧΕΙΜΕΡΟΥ ΑΜΦΙ ΔΕ ΣΕΛΛΟΙ ΣΟΙ ΝΑΙΟΥΣ’ ΥΠΟΦΗΤΑΙ ΑΝΙΠΤΟΠΟΔΕΣ ΧΑΜΑΙΕΥΝΑΙ ΗΜΕΝ ΔΗ ΠΟΤ ΕΜΟΝ ΕΠΟΣ ΕΚΛΥΕΣ ΕΥΞΑΜΕΝΟΙΟ ΤΙΜΗΣΑΣ ΜΕΝ ΕΜΕ ΜΕΓΑ Δ` ΙΨΑΟ ΛΑΟΝ ΑΧΑΙΩΝ Η` ΕΤΙ ΚΑΙ ΝΥΝ ΜΟΙ ΤΟ
Δ` ΕΠΙΚΗΗΝΟ ΕΕΛΔΩΡ
>>.


ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

><< ΔΙΑ ΤΗΣ ΔΩΔΩΝΗΣ, ΘΕΕ ΠΕΛΑΣΓΙΚΕ, ΠΟΥ ΜΕΝΕΙΣ ΜΑΚΡΙΑ ,ΤΗΝ ΚΑΚΟΧΕΙΜΩΝΗ ΑΦΕΝΤΕΥΟΝΤΑΣ ΔΩΔΩΝΗ, ΚΑΙ ΤΡΙΓΥΡΩ ΧΑΜΟΚΑΘΙΣΜΕΝΟΙ , ΑΝΙΦΤΟΠΟΔΟΙ, ΖΟΥΝ ΟΙ ΣΕΛΛΟΙ ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΣΟΥ ΠΡΟΦΗΤΕΣ ( ΜΑΝΤΕΙΣ - ΙΕΡΕΙΣ) ΩΣ ΕΔΩΚΕΣ ΑΚΡΟΑΣΙΝ ΣΤΙΣ ΕΥΧΕΣ ΜΟΥ ΠΡΩΤΑ ΚΑΙ ΠΛΗΓΩΣΕΣ ΤΟΥΣ ΑΧΑΙΟΥΣ ΚΙ ΕΤΙΜΗΣΕΣ ΕΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΠΑΛΙΝ ΤΗΝ ΕΞΗΣ ΕΥΧΗΝ ΕΥΔΟΚΗΣΕ ΜΟΥ. ………..>>

2. Άλλη άποψη θεωρεί ότι το όνομα έχει σχέση με το ανάγλυφο του εδάφους πάνω στο οποίο είναι χτισμένο το χωριό και έτσι η ονομασία προέρχεται από το Σέλωμα.

3. Μία ακόμη θεωρία αυτών που ασχολούνται με την ετυμολογία της λέξης αναφέρει την πιθανότητα το όνομα Σέλλος να προέρχεται από την βουλγαροσλάβικη λέξη celo που κατά τους οπαδούς της παραπάνω θεωρίας σημαίνει χωριό.

Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2008






ΟΛΥΜΠΟΣ - OLYMPOS

Ο ΟΛΥΜΠΟΣ ΟΠΩΣ ΔΕΣΠΟΖΕΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΠΥΘΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΤΡΙΠΟΛΙΤΙΔΑ (ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ)
Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ ΣΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΝΗΚΕΙ ΣΗΜΕΡΑ Η ΑΖΩΡΟΣ (ΒΟΥΒΑΛΑ) ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΤΡΙΠΟΛΙΤΙΔΑΣ

Πέμπτη, 12 Ιουλίου 2007


ΕΙΚΟΝΕΣ: ΑΡΧΑΙΟΙ ΝΑΟΙ ΣΤΟ ΠΥΘΙΟ
ΠΕΡΡΑΙΒΙΚΗ ΤΡΙΠΟΛΗ


Η κλειστή λοφώδης λεκάνη βόρεια της Ελασσόνας είναι η περιοχή της Περραιβικής Τρίπολης, η οποία απαρτιζόταν από τις πόλεις Άζωρο, Δολίχη και Πύθιο. Οριζόταν από τον ποταμό Τιταρήσιο στο νότο και από τα όρη Αμάρμπεη, Καμβούνια καιΌλυμπο στο βορρά. Οι πληροφορίες για την αρχαία ιστορία της περιοχής αυτής προέρχονται κυρίως από τον Ρωμαίο ιστορικό Τίτο Λίβιο. Με τις σημαντικότατες ιστορικές επιγραφές που βρέθηκαν πρόσφατα τεκμηριώνεται πλήρως η ομοσπονδία τους, καθόσον αποτελούσαν το κοινό των Τριπολιτών, με πρωτεύουσα το Πύθιο όπου υπήρχε το πανάρχαιο ιερό του Απόλλωνα Πυθίου. Η ακμή των πόλεων σημειώνεται ανάμεσα στον 5ο και τον 3ο αιώνα π.Χ.

Οι πόλεις Πύθιο, Άζωρος και Δολίχη δημιούργησαν το Κοινό των Τριπολιτών, με επικεφαλής στρατηγό, που σημαίνει κοινή διοίκηση με ομοσπανδιακές αρχές, κοινό στρατό για αμυντικούς σκοπούς, κοπή ομοσπονδιακών νομισμάτων, κοινές λατρείες και γιορτές, συμμαχίες και εξωτερικές διπλωματικές σχέσεις. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο ο Οκταβιανός Αύγουστος αναγορεύτηκε σε στρατηγό του κοινού των Θεσσαλών, μετέτρεψε τον παραδοσιακό θεσσαλικό στατήρα σε ρωμαϊκά δηνάρια και επέφερε μεγάλες διοικητικές μεταρρυθμίσεις στη Θεσσαλία «κατά του Καίσαρος κρίμα?, όπως μαρτυρούν οι επιγραφές, τόσο στους θεσμούς, όσο και στις πανάρχαιες τοπικές λατρείες.

Ανάμεσα στις πόλεις της Περραιβικής Τρίπολης, το Πύθιο ήταν πασίγνωστο ως ιερός τόπος λατρείας του Απόλλωνα Πυθίου, ο οποίος ήταν σεβαστός απ' όλους τους Περραιβούς. Στο λόφο Άγιοι Απόστολοι, στις δυτικές υπώρειες του Ολύμπου εκτείνεται το αρχαίο Πύθιο. Γύρω από το ιερό αναπτύχθηκε κύκλος μύθων που συσχέτισε τη λατρεία του Απόλλωνα με τους Δελφούς. Στο ίδιο ιερό λατρευόταν επίσης, και ο Ποσειδώνας Πατρώος. Μετά την καταστροφή του πρώτου ιερού, ίσως κατά τη διάρκεια των εμφύλιων πολέμων των Ρωμαίων, με διαταγή του Οκταβιανού Αύγουστου, επιβλήθηκε η κατασκευή ναών με πανθεσσαλική, και όχι μόνο, εμβέλεια. Από αναθηματικές επιγραφές πληροφορούμαστε ότι κυριαρχούσε και η λατρεία του Απόλλωνα με την επίκληση Δώρειος, ήδη από το τέλος του 4ου αι. π.Χ., καθώς και ότι υπήρχαν σύνναιοι θεοί, όπως ο Ασκληπιός, ο Δίας Κεραύνιος, η Αφροδίτη και άλλοι.

Η πόλη της Αζώρου, η δεύτερη της Περραιβικής Τρίπολης, βρίσκεται κοντά στο χωριό Άζωρο. Η πόλη γνώρισε άνθιση από τις αρχές του 5ου αι. ως και τον 3ο αι. π.Χ. Ακρόπολη και κάτω πόλη προστατεύονταν ήδη από τα τέλη του 5ου αι. π.Χ. με ισχυρό οχυρωματικό τείχος. Τον 3ο αι. π.Χ. η πόλη οχυρώνεται με νέο ισχυρότατο τείχος, το οποίο ενισχύουν μεγάλοι τετράγωνοι αμυντικοί πύργοι.

Η τρίτη πόλη του κοινού ήταν η Δολίχη, η οποία ταυτίστηκε με βάση ένα δίγλωσσο οριοδείκτη που βρέθηκε το 1997 -αν και από το 1985 είχε προταθεί ότι η θέση της έπρεπε να ταυτιστεί με θέση νοτιοανατολικά του Σαρανταπόρου-και τις μαρτυρίες του Τίτου Λίβιου. Ήταν κτισμένη σε μια εξαιρετικής στρατηγικής σημασίας θέση, κοντά στο στενό πέρασμα Volustena, από την Άνω Μακεδονία προς την Περραιβία. Πρόκειται για τα πασίγνωστα στενά του Σαρανταπόρου, όπου έλαβε χώρα η περίφημη μάχη του Σαρανταπόρου το 1912. Η πόλη γνώρισε ιδιαίτερη οικονομική ανάπτυξη τον 3ο αι. π.Χ., εποχή που κτίστηκε και η οχύρωσή της, αλλά και αργότερα στους ρωμαϊκούς χρόνους.

........

Το Πύθιο εκτείνεται στο λόφο Άγιοι Απόστολοι, στις δυτικές υπώρειες του Ολύμπου. Το 1997 επισημάνθηκε μέσα σε πυκνό δάσος πουρναριών το περίφημο ιερό αλλά δεν ανσκάφηκε. Αντίθετα δόθηκε βαρύτητα στην ανασκαφή δύο ναών της ρωμαϊκής εποχής κοντά στο ιερό. Ο πρώτος ναός ανήκει στον Απόλλωνα Πύθιο και ο δεύτερος στον Ποσειδώνα Πατρώο. Και τα δύο οικοδομήματα χρονολογούνται στα χρόνια του ρωμαίου αυτοκράτορα Οκταβιανού Αύγουστου. Οι δύο ναοί είναι διαστάσεων 33 x 13 μ. Ο ναός του Απόλλωνα ανασκάφτηκε σχεδόν ολοκληρωτικά. Από ένα περιμετρικό πλακόστρωτο δημιουργείται στη θέση ένα πόδιο, ύψους 0,50 μ., πάνω στο οποίο θεμελιώθηκε ο ναός. Διαθέτει πρόναο και σηκό. Οι τοίχοι είναι κατασκευασμένοι με σχιστολιθικό υλικό και εσωτερικά ήταν επενδυμένοι με έγχρωμα κονιάματα. Ο ναός έδωσε εκπληκτικά ευρήματα (δύο ακέφαλα λατρευτικά αγάλματα του θεού, το ένα από τα οποία φέρει στο στήριγμα του την επιγραφή του καλλιτέχνη: ''Φιλήμων εποίησε''). Πλήθος επιγραφών και γλυπτών, τα οποία προέρχονται από το αρχαιότερο ιερό του Απόλλωνα, βρέθηκαν στην υποδαπέδια επίχωση του ρωμαϊκού ναού. Από τα ευρήματα ξεχωρίζουν ένα ακέφαλο άγαλμα του Απόλλωνα Μουσαγέτη και τρεις βασιλικές επιστολές, από τις οποίες η μία είναι του βασιλιά της Μακεδονίας Δημήτριου Β΄, γιου του Αντίγονου Γονατά και οι άλλες δύο του βασιλιά Αντίγονου Δώσωνος.

ΙΕ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Τρίτη, 10 Ιουλίου 2007

«Ολύμπου κορυφής επί Πυθίου Απόλλωνος ιερόν, ύψος έχει-προς την κάθετον δ' εμετρήθη- πλήρη μεν δεκάδα σταδίων μίαν, αυτάρ επ' αυτή πλέθρω τετραπόδω λειπόμενον μεγέθει. Ευμήλου δε μιν υιός εθήκατο κελεύθου Ξειναγόρας. Συ δ' άναξ χαίρε και εσθλόν δίδου.
«Πλουτάρχου: Βίοι παράλληλοι»
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
<<Η κορυφή του Ολύμπου πάνω στο ιερό του Πυθίου Απόλλωνα εχει ύψος ( όπως μετρήθηκε κάθετα) δέκα στάδια, όμως υπολείπεται στο μέγεθος τεσσερα πόδια του πλέθρου.
Ο γιός του Ευμήλου ο Ξειναγώρας καθώς περνούσε το αφιέρωσε.
Εσύ βασιλιά χαίρε και δώσε δώρο πλούσιο.>>